İçindekiler
- Hızlı Karşılaştırma
- Cloudflare Workers: Kenarda, düşük gecikme için ideal
- Vercel: Front-end odaklı, geliştirici deneyimi güçlü
- Netlify Functions: JAMstack için pratik arka uç
- Supabase Edge Functions: Postgres yakın iş akışları için
- Deno Deploy: TypeScript öncelikli, hafif edge fonksiyonları
- AWS Lambda: Olgun ekosistem ve çok dil desteği
- Hangisini Seçmelisin?
- Sıkça Sorulan Sorular
Cloudflare Workers, Vercel, Netlify Functions gibi Serverless / Functions-as-a-Service çözümleri, küçük projelerden üretime kadar kullanımı kolaylaştırıyor. Serverless platformları özellikle başlangıç maliyetini düşürmek, altyapı yönetimini azaltmak ve hızlı ölçeklenebilirlik sağlamak isteyenler için cazip; bu rehberde Türkiye'de sık tercih edilen ücretsiz seçenekleri, güçlü ve zayıf yönlerini anlatıyorum.
Türkiye'de seçim yaparken gecikme (latency), edge dağıtımı, ücretsiz plandaki kısıtlar ve ek entegrasyon maliyetleri önem kazanıyor. Ayrıca front-end ağırlıklı projeler, API mikroservisleri veya webhook işleme gibi farklı kullanım senaryoları için hangi platformun daha uygun olduğuna dair pratik ipuçları veriyorum.
Hızlı Karşılaştırma
| Program | Platform | En iyi olduğu iş | Ücret |
|---|---|---|---|
| Cloudflare Workers | Edge (global) | Düşük gecikmeli edge işlemleri, global API uçları | Ücretsiz planda sınırlamalar var |
| Vercel | Bulut / Edge | Front-end + serverless fonksiyonlar (Next.js uyumlu) | Ücretsiz planda sınırlamalar var |
| Netlify Functions | Bulut | JAMstack ve statik site arka uçları | Ücretsiz planda sınırlamalar var |
| Supabase Edge Functions | Edge (Deno tabanlı) | Postgres entegrasyonu ve realtime iş akışları | Ücretsiz planda sınırlamalar var |
| Deno Deploy | Edge (Deno) | TypeScript/JavaScript hızlı deploy, edge fonksiyonları | Ücretsiz planda sınırlamalar var |
| AWS Lambda | Bulut | Çok dil desteği, geniş ekosistem ve entegrasyon | Ücretsiz planda sınırlamalar var |
Cloudflare Workers: Kenarda, düşük gecikme için ideal
Cloudflare Workers, isteği kullanıcının en yakın noktasında işleyen edge tabanlı bir FaaS çözümüdür. JavaScript, WASM ve bazı durumlarda Rust/Go ile çalışan iş yüklerini düşük gecikmeyle dağıtabilir; özellikle statik site arka uçları, image proxy, A/B yönlendirme ve hızlı API uçları için uygundur.
Türkiye'ye fiziksel olarak yakın Cloudflare veri merkezleri ve geniş bir edge ağı olduğu için gecikme avantajı sunar. Ücretsiz planı, geliştirme ve düşük trafikli projeler için işe yarar, fakat üretim kullanımında istek sayısı, CPU süresi veya dayanıklılık gereksinimlerine göre ücretli plana geçmek gerekebilir.
Artıları
- Gerçek edge dağıtımı ile düşük gecikme
- KV, Durable Objects gibi state/örnek çözümlerle geniş kullanım senaryosu
- JS/ WASM destekli esnek runtime
Eksileri
- Ücretsiz planda kaynak sınırlamaları olabilir
- Çok karmaşık uzun süreli işlerde uygun olmayabilir
Kimler için? Düşük gecikme gerektiren, global veya Türkiye'ye yakın edge API'leri ve proxy işlevleri için.
Vercel: Front-end odaklı, geliştirici deneyimi güçlü
Vercel, özellikle Next.js ile sık kullanılan ve front-end geliştirici deneyimini ön planda tutan bir platformdur. Otomatik deploy, preview linkleri ve serverless fonksiyonlar ile birlikte statik içerik ve SSR/SSG desteklerini tek yerde sunar. Next.js projeleriyle entegrasyonu en sorunsuz olan seçeneklerden biridir.
Ücretsiz planı, kişisel projeler ve küçük ekipler için yeterli olabilir; ancak ağır trafik, uzun süreli fonksiyon çalıştırma veya gelişmiş takım özellikleri gerektiğinde ücretli katmanlar devreye girer. Türkiye'deki kullanıcılar için global CDN ve edge optimizasyonları sayesinde sayfa açılışları hızlı olur.
Artıları
- Next.js ile sıkı entegrasyon ve iyi DX
- Otomatik preview ve deploy iş akışları
- Statik + serverless kombinasyonunu kolaylaştırır
Eksileri
- Ücretsiz planda iş zamanı ve kullanım sınırları var
- Çok özel altyapı ihtiyaçları için sınırlı konfigürasyon
Kimler için? Front-end ağırlıklı projeler, Next.js kullanan geliştiriciler ve hızlı deploy isteyen ekipler için.
Netlify Functions: JAMstack için pratik arka uç
Netlify Functions, statik site odaklı workflow'larda serverless fonksiyonları hızlıca eklemeyi sağlar. Build ve deploy hattı ile sıkı entegre çalışır; form handling, webhook işleme ve basit API uçları gibi işlerde kullanım kolaylığı sunar.
Sade arayüzü ve CI entegrasyonu sayesinde tasarımcılar ve geliştiriciler için hızlı başlangıç imkânı vardır. Ücretsiz plan, kişisel projeler ve düşük trafikli siteler için uygun olsa da yüksek trafik veya yoğun hesaplama gerektiren işlerde ücretli planlar veya başka bir altyapı gerekebilir.
Artıları
- JAMstack workflow ile sorunsuz entegrasyon
- Kolay deploy ve CI/CD deneyimi
- Statik site + fonksiyon kombinasyonunu basitleştirir
Eksileri
- Ağır işlem veya uzun süreli görevler için sınırlı
- Konfigürasyon özgürlüğü bazı ileri senaryolarda yetersiz kalabilir
Kimler için? Statik site barındıran, form/webhook ve küçük API ihtiyaçları olan kişiler ve küçük ekipler için.
Supabase Edge Functions: Postgres yakın iş akışları için
Supabase Edge Functions, veri tabanıyla sıkı entegrasyon gerektiren uygulamalar için cazip bir seçenektir. Deno tabanlı runtime kullanarak TypeScript ile yazılan fonksiyonları edge konumlarında çalıştırmanı sağlar; özellikle Postgres tetiklemeleri, realtime olaylar ve veriye yakın hesaplamalar için faydalıdır.
Supabase'in sunduğu auth, storage ve realtime özellikleriyle birlikte kullanıldığında tek platformda backend işlevselliği elde edebilirsin. Ücretsiz plan, prototip ve öğrenci projeleri için uygundur; ancak yoğun veritabanı trafiği veya sürekli çalışan işlerde limitlerle karşılaşabilirsin.
Artıları
- Postgres ile sıkı entegrasyon ve realtime destek
- Deno/TypeScript ile modern geliştirme deneyimi
- Tek platformda auth, storage ve fonksiyonlar
Eksileri
- Ücretsiz planda sınırlar olabilir, üretimde plan yükseltme gerekebilir
- Çok uzun süreli arka plan işler için ideal değil
Kimler için? Veritabanı ağırlıklı uygulamalar, realtime özellikler ve Supabase ekosistemi kullananlar için.
Deno Deploy: TypeScript öncelikli, hafif edge fonksiyonları
Deno Deploy, TypeScript'i ilk sınıf vatandaş olarak gören, hızlı deploy ve edge çalıştırma odaklı bir platformdur. Modern JS/TS özelliklerini kullanmak isteyenler için konfigürasyonsuz hızlı başlangıç sunar. Edge mimari sayesinde global yanıt süreleri iyileşir.
Basit API uçları, statik içerik işleme ve küçük mikroservisler için uygundur. Ücretsiz plana sahip olmakla beraber istek hacmi, CPU süresi ve veri transferi gibi konularda sınırlamalar olabilir.
Artıları
- TypeScript desteği ve modern runtime
- Hızlı deploy, edge konumlarında düşük gecikme
- Minimal konfigürasyon ile hızlı başlangıç
Eksileri
- Ücretsiz planda kullanım sınırları var
- Bazı enterprise özellikleri eksik olabilir
Kimler için? TypeScript ile hızlı edge fonksiyonları yazmak isteyen geliştiriciler için.
AWS Lambda: Olgun ekosistem ve çok dil desteği
AWS Lambda, FaaS alanında en yaygın çözümlerden biridir ve geniş bir ekosisteme, çoklu dil desteğine ve derin servis entegrasyonlarına sahiptir. Lambda, farklı AWS hizmetleriyle (API Gateway, SQS, SNS gibi) birlikte çalışarak kompleks arka uç iş akışlarını destekler.
Ücretsiz kullanım katmanı mevcut olsa da, gerçek üretim yüklerinde maliyet optimizasyonu ve izleme gereksinimleri ön plana çıkar. Türkiye'de düşük gecikme gereksinimi varsa uygun bölge seçimi ve edge çözümleriyle kombinasyon düşünülmeli.
Artıları
- Çok dil ve geniş entegrasyon desteği
- Olgun araçlar, izleme ve güvenlik ekosistemi
- Esnek konfigürasyon ve ölçeklenebilirlik
Eksileri
- Başlangıç için öğrenme eğrisi ve maliyet yönetimi gerekebilir
- Ücretsiz planda kısıtlar var; üretimde maliyet planlaması gerekli
Kimler için? Kurumsal entegrasyonlar, çok dil desteği veya AWS ekosistemine bağlı projeler için.
Hangisini Seçmelisin?
- Durum: Düşük gecikmeli, global edge API ihtiyacın var — Cloudflare Workers
- Durum: Next.js ile SSR/SSG ve hızlı front-end deploy istiyorsun — Vercel
- Durum: JAMstack site ve basit backend fonksiyonları yeterli — Netlify Functions
- Durum: Postgres ile yakın entegrasyon ve realtime özellikler kullanacaksan — Supabase Edge Functions
- Durum: TypeScript/modern JS ile edge fonksiyonlar yazmak istiyorsan — Deno Deploy
- Durum: AWS servisleriyle derin entegrasyon ve geniş dil desteği gerekiyorsa — AWS Lambda
Sıkça Sorulan Sorular
Serverless mi yoksa klasik sunucu mu tercih etmeliyim?
Serverless, altyapı yönetimini azaltır ve trafik dalgalanmalarında maliyet etkinliği sunabilir; ancak sürekli çalışan, uzun işlem gerektiren veya özel donanım isteyen iş yüklerinde klasik sunucu veya konteyner tabanlı çözümler daha uygun olabilir.
Ücretsiz planlar prod ortamında güvenilir mi?
Ücretsiz planlar prototipler, kişisel projeler ve düşük trafikli uygulamalar için uygundur. Üretim ortamında SLA, kaynak limitleri ve destek düzeyi gibi kriterleri değerlendirip gerekirse ücretli plana geçmek genelde daha güvenlidir.
Cold start nedir ve nasıl etkiler?
Cold start, fonksiyonun ilk çağrıldığında runtime başlatma gecikmesidir; kısa yanıt süreleri gerektiren uygulamalarda etkili olabilir. Edge platformları ve optimizasyon teknikleri (daha küçük paketler, hafif runtime seçimi) cold start etkisini azaltmaya yardımcı olur.
Türkiye'den kullanımda gecikme nasıl minimize edilir?
Edge odaklı platformlar (Cloudflare Workers, Deno Deploy, Supabase Edge) kullanıcıya daha yakın noktalarda çalıştığı için genelde daha düşük gecikme sağlar. Ayrıca CDN, önbellekleme ve region seçimi de gecikmeyi azaltır.
Bu rehber, Türkiye'de sık tercih edilen ücretsiz ve düşük maliyetli Serverless / FaaS seçeneklerini hızlıca karşılaştırman ve uygun olanı seçmende yardımcı olmak için hazırlandı. Hangi aracı seçeceğin kullanım senaryona, beklenen trafiğe ve entegrasyon ihtiyaçlarına bağlı olarak değişir; küçük deneysel projeler için ücretsiz planlar çoğu zaman yeterli olmaktadır.
